Küresel motorin arzındaki daralma fiyatları yükseltiyor

Rusya’nın rafineri altyapısına yönelik saldırılar ve Körfez ülkelerinden petrol ürünü sevkiyatlarındaki aksamalar, küresel motorin piyasasında arz daralmasına neden oluyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, Hürmüz Boğazı üzerinden normal koşullarda günlük yaklaşık 5 milyon varil petrol ürünü taşınıyor.

Kesintiler, dizel, jet yakıtı ve LPG gibi rafine ürünlerin piyasaya ulaşmasını zorlaştırıyor. Körfez ülkelerinin net motorin ve gaz yağı ihracatı ağustosta savaş öncesi dönemdeki seviyelerin dörtte birine kadar geriledi.

Rusya’daki rafinaj sistemiyle ilgili aksaklıkların da etkisiyle küresel motorin arzında günlük 1,6 milyon varillik düşüş yaşandı. Arzın sıkılaşması, motorin fiyatlarının ham petrol fiyatlarından daha hızlı yükselmesine ve rafineri üretim marjlarının rekor seviyelere çıkmasına yol açtı.

Motorin; ağır taşımacılık, tarım ve sanayi sektörlerinde yaygın kullanıldığı için ekonomik faaliyetlerdeki değişimlere duyarlı bir ürün olarak öne çıkıyor. ABD ve Avrupa piyasalarındaki sert fiyat artışları, küresel tedarik zincirindeki kırılganlığı gösteriyor.

Türkiye’de pompa fiyatlarına baskı

Türkiye’nin motorin ihtiyacının yaklaşık yüzde 47’si ithalat yoluyla karşılanıyor. Akdeniz piyasasındaki ürün fiyatlarını referans alan fiyatlandırma mekanizması, uluslararası fiyat değişimleriyle döviz kuru hareketlerini pompa fiyatlarına yansıtıyor.

Hükümet, küresel piyasalardaki olağanüstü fiyat hareketlerinin tüketici üzerindeki etkisini sınırlamak amacıyla 5 Mart’ta Eşel Mobil sistemini devreye aldı. Sistem, uluslararası petrol fiyatlarındaki değişimleri vergiler üzerinden dengeleyerek akaryakıt fiyatlarındaki ani artışları frenlemeyi hedefliyor. Küresel arz sıkışıklığının sürmesi ise ürün fiyatları ve rafineri marjları üzerindeki yukarı yönlü baskının devam edebileceğine işaret ediyor.

Kaynak: HaberSitesi