Yılmaz: Üniversiteleri küresel yeteneklerin buluştuğu merkezler haline getireceğiz

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Orta Doğu Teknik Üniversitesinin (ODTÜ) ev sahipliğinde düzenlenen Araştırma Üniversiteleri Destek Programı (ADEP) toplantısının açılışında, üniversitelerin araştırma kapasitesinin ekonomik ve toplumsal faydaya dönüştürülmesinin öncelikleri arasında olduğunu söyledi.

Yılmaz, Türkiye ekonomisinin daha rekabetçi ve yüksek katma değer üreten bir yapıya kavuşmasının, bilimsel bilgi ile sanayi ve üretim arasındaki bağın güçlendirilmesine bağlı olduğunu belirtti. Üniversitelerin araştırma birikimini ülkenin ihtiyaç duyduğu alanlara yöneltmesi gerektiğini ifade etti.

ADEP kapsamında 548 proje desteklenecek

Türkiye’de 20’si devlet, 3’ü vakıf olmak üzere 23 üniversitenin araştırma üniversitesi statüsünde bulunduğunu belirten Yılmaz, araştırma performansını geliştiren 10 üniversitenin de Aday İzleme Programı kapsamında takip edildiğini aktardı.

Yılmaz’ın verdiği bilgilere göre ADEP kapsamında 2026’da 548 proje desteklenecek. Yaklaşık 1,9 milyar liralık toplam bütçenin 1,4 milyar lirası merkezi bütçeden, 491 milyon lirası ise üniversitelerin kendi kaynaklarından karşılanacak. 2022’de 188 projeye 115 milyon lira destek verildiğini hatırlatan Yılmaz, dört yılda proje sayısının yaklaşık üç katına, destek tutarının ise 12 katına ulaştığını söyledi.

ADEP’in yeni döneminin stratejik odak, etki, karşılaştırılabilirlik ve hesap verebilirlik temelinde şekillendirileceğini belirten Yılmaz, projelerin bağımsız uzmanlarca ortak ölçütlerle değerlendirileceğini söyledi. Sanayi ve uluslararası araştırma kurumlarıyla ortaklıkların değerlendirmede daha fazla karşılık bulacağını, genç araştırmacıların proje ekiplerindeki rolünün güçleneceğini ifade etti.

Uluslararası öğrenciler için yeni program

Yılmaz, 2027’de başarılı uluslararası öğrencilerin araştırma görevlisi kadrolarına alınarak üniversitelerin küresel yeteneklerin buluştuğu cazibe merkezleri haline getirilmesinin öngörüldüğünü açıkladı. Bu kapsamda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Strateji ve Bütçe Başkanlığı ve YÖK’ün çalışma başlattığını söyledi.

AR-GE harcamalarının milli gelir içindeki payının 2002’de yüzde 0,5 iken 2024’te yüzde 1,5’e yaklaştığını belirten Yılmaz, AR-GE harcamasının yaklaşık 19 milyar dolara, AR-GE personeli sayısının 310 bine ve yıllık patent başvurularının 8 bin 600’ün üzerine çıktığını aktardı. Yılmaz ayrıca QS Dünya Üniversite Sıralaması 2027’de Türkiye’den 6 üniversitenin ilk 500’e girmesini araştırma kapasitesindeki ilerlemenin göstergesi olarak değerlendirdi.

Konuşmasının ardından Araştırma Üniversiteleri 2026 Yılı Performans Sıralaması’nı açıklayan Yılmaz, ilk sırada Koç Üniversitesinin bulunduğunu bildirdi. Listede Koç Üniversitesini sırasıyla Sabancı Üniversitesi, ODTÜ, İstanbul Teknik Üniversitesi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi, İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Gazi Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi, Erciyes Üniversitesi, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Ege Üniversitesi, Sakarya Üniversitesi, Gebze Teknik Üniversitesi, Marmara Üniversitesi, Fırat Üniversitesi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Bursa Uludağ Üniversitesi ve Çukurova Üniversitesi izledi.

Kaynak: TRT Haber