18 yaşından önce sigorta emeklilikte avantaj sağlıyor mu?

18 yaşından önce sigortalı çalışmanın emeklilik açısından etkisi, mevcut mevzuata göre sigortalılık süresinden çok prim günleri ve ilk sigorta tarihindeki emeklilik koşulları üzerinden değerlendiriliyor. Ahmet Kıvanç’ın Habertürk okurlarının sorularına verdiği yanıta göre, uzun vadeli sigorta kollarına tabi çalışanlarda sigortalılık süresi 18 yaşın tamamlandığı tarihte başlıyor.

18 yaşından önceki çalışma dönemleri için ödenen malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primleri ise prim ödeme gün sayısına dahil ediliyor. Bu nedenle erken yaşta sigorta girişi, tek başına sigortalılık süresini 18 yaşından önce başlatmıyor; ancak ödenen primler gün hesabında dikkate alınıyor.

İlk defa sigortalı çalışmaya başlanan tarihte geçerli olan emeklilik koşulları da önem taşıyor. Buna göre, ilk sigorta tarihinde hangi şartlar geçerliyse sigortalı bu koşullara tabi oluyor ve kanunda sonradan yapılan değişikliklerden etkilenmiyor. Bununla birlikte 2008 sonrasında ilk kez sigortalı olanlarda emeklilik yaşı, 4/a statüsünde 7200, 4/b ve 4/c statülerinde 9000 prim gününün tamamlandığı tarihe göre değişebiliyor ve 65 yaşına kadar çıkabiliyor.

Kazai rüşt kararı bulunanlar

4/b ve 4/c kapsamındaki kişiler arasında meslek veya sanat okulunu bitirip mahkemece kazai rüşt kararı verilen ve öğrenimleriyle ilgili görevlerde çalışanlar için 18 yaşını doldurma şartı aranmıyor. Bu kişilerde kazai rüşt kararından sonra başlayan sigortalılık tarihi, sigortalılık süresinin başlangıcı olarak kabul ediliyor. Kazai rüşt kararı olmadan 18 yaşından önce 4/b veya 4/c kapsamındaki çalışmalar ise sigorta başlangıcı sayılmıyor.

Çocukların çalıştırılabileceği işler

İş Kanunu’na göre 15 yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması yasak. 14 yaşını doldurmuş ve ilköğretimi tamamlamış çocuklar ise belirli koşullarda çalıştırılabiliyor. 15 yaşından büyük ve 18 yaşından küçük genç işçiler de İş Kanunu’na tabi olarak çalıştırılabiliyor.

İlgili yönetmeliğe göre işin, çocuk ve genç işçilerin güvenliğini, sağlığını ve bedensel, zihinsel, ahlaki ve psikososyal gelişimini olumsuz etkilememesi gerekiyor. Okula devam eden çocuklar, okul devamlarını ve başarılarını engellemeyecek işlerde çalıştırılabiliyor; öğrenci olan ve staj yapmayan çocukların okul saatlerinde çalıştırılması mümkün değil. Fiilen çalışmayan bir kişinin çalışmış gösterilmesi ise kanuna aykırı. Böyle bir durum tespit edilirse sigortalılık süresi iptal edilebiliyor ve bu sigortalılıktan kaynaklanan ödemeler faiziyle geri alınabiliyor.

Kaynak: Habertürk