Trump-Şi görüşmesinde Tayvan ve yapay zekâ güvenliği gündemi

ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasındaki görüşmelerde Tayvan ve yapay zekânın oluşturduğu güvenlik risklerinin öne çıkması bekleniyor. İki lider, 30 Ekim 2025’te Güney Kore’nin Busan kentinde düzenlenen APEC Zirvesi kapsamında da ikili görüşme gerçekleştirmişti.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ile Çin Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng’ın zirve öncesinde New York’ta yaptığı görüşmelerde, yapay zekâ güvenliği konusunda yeni bir bildirim mekanizması oluşturulmasının ele alındığı bildirildi. Mekanizmanın, ulusal güvenliği etkileyebilecek yapay zekâ kaynaklı olayların taraflara bildirilmesini amaçlaması bekleniyor.

AP’nin aktardığına göre Washington ve Pekin, yapay zekâ alanında rekabet ederken siber saldırılar, kritik altyapıların hedef alınması ve teknoloji üzerindeki kontrolün kaybedilmesi gibi risklere karşı ortak zemin arıyor.

Tayvan başlığı

Görüşmelerin siyasi açıdan en hassas başlıklarından birinin Tayvan olması bekleniyor. Pekin, Tayvan’ı Çin’in ayrılmaz bir parçası olarak değerlendiriyor. Washington ise ada yönetimiyle resmi diplomatik ilişki kurmamasına rağmen uzun süredir savunma desteği sağlıyor.

Reuters’a göre Şi’nin, ABD’nin Tayvan’ın bağımsızlığına yönelik tutumu konusunda daha net bir pozisyon alması için Trump’a baskı yapması bekleniyor. Japonya ve Güney Kore dahil ABD’nin bölgedeki müttefikleri de Washington’ın Tayvan’a yönelik desteğinin geleceğini yakından izliyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun zirve öncesinde Japon ve Güney Koreli mevkidaşlarıyla görüşerek bölgesel güvenlik ve Tayvan konusunda koordinasyonu vurguladığı aktarıldı.

The Wall Street Journal’ın analizine göre Pekin, Trump’ın Tayvan politikasındaki belirsizliği bir fırsat olarak değerlendiriyor. Reuters’ın aktardığı bazı ABD’li müttefiklerin ise Trump’ın ekonomik kazanımlar karşılığında Tayvan konusunda taviz verebileceğinden endişe ettiği belirtildi.

Pekin’in Tayvan’daki siyasi temasları

WSJ’nin haberinde, Çin yönetiminin Tayvan üzerindeki etkisini artırma girişimlerinin Washington’la diplomasiyle sınırlı olmadığı kaydedildi. Tayvan’ın ana muhalefet partisi Kuomintang’ın lideri Cheng Li-wun, nisan ayında Çin ana karasına altı günlük bir ziyaret gerçekleştirerek Şi Cinping ile görüştü.

Habere göre Çinli yetkililer, ziyaret öncesinde KMT temsilcileriyle Cheng’in kullanacağı bazı ifadeler üzerinde çalıştı. Cheng’in konuşma metinlerinde Tayvan’ın bağımsızlığına karşı olduğunu açıkça ifade ettiği belirtildi. KMT, Çin ana karasıyla daha yakın ilişkileri savunuyor ancak Çin’le derhal birleşmeyi resmi olarak desteklemiyor. WSJ’nin aktardığı araştırmalara göre Tayvan’da Çin’le birleşmeyi destekleyenlerin oranı yaklaşık 30 yıl önceki yüzde 22 seviyesinden bugün yüzde 8’in altına geriledi.

Kaynak: A Haber