TİHEK’ten beş televizyon kanalına erişilebilir yayın uyarısı
TİHEK, Kanal 7, ATV, Show TV, NOW TV ve Star TV’nin engelli dostu yayın yükümlülüklerini yerine getirmediği kanaatine vardı. Kurul, verilen idari para cezalarının uyarıya dönüştürülmesine karar verdi.
Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), Kanal 7, ATV, Show TV, NOW TV ve Star TV’nin engelli bireylerin yayın hizmetlerine erişimini kolaylaştıracak uygulamaları yeterince hayata geçirmediği yönündeki başvuruyu inceledi. Kurul, kanalların erişilebilirlik yükümlülüklerine aykırı davrandığı ve engellilik temelinde dolaylı ayrımcılık yasağının ihlal edildiği kanaatine vardı.
Başvuruda, Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun (RTÜK) görme ve işitme engelli bireylerin yayın hizmetlerine erişimini artırmaya yönelik çalışmalar yürüttüğü hatırlatıldı. Bu kapsamda, ilgili yönetmeliğin 2019’da yürürlüğe girdiği ve yayın kuruluşlarına engelli dostu programların oranını kademeli olarak artırmaları için süre tanındığı belirtildi.
Başvuruyu yapanlar, söz konusu kanalların yayınlarında görme engelli bireylerin erişimini kolaylaştıracak sesli betimleme gibi uygulamalara yer verilmediğini ve yönetmelikteki yükümlülüklere uygun faaliyet gösterilmediğini ileri sürdü. İnceleme kapsamında muhatap kurumlardan yazılı görüş istendi.
TİHEK, kanallar ile RTÜK’e 17 bin 52’şer lira idari para cezası verilmesine karar verdi. Kurul daha sonra bu cezaların uyarıya dönüştürülmesine ve konu hakkında RTÜK’e tavsiyede bulunulmasına hükmetti. Kararda, muhatap şirketler tarafından erişilebilirlik yükümlülüklerinin yerine getirildiğine veya bu yönde çalışma yapıldığına ilişkin bilgi ve belge sunulmadığı kaydedildi.
RTÜK’e erişilebilirlik tavsiyesi
TİHEK’in tavsiyesinde, erişilebilirliğin yalnızca mevzuattan kaynaklanan bir yükümlülük olmadığı, engelli bireylerin temel hak ve özgürlüklerini kullanabilmeleri açısından da önem taşıdığı belirtildi. Bilgi ve iletişim hizmetlerine erişimin düşünce ve ifade özgürlüğü başta olmak üzere temel haklarla bağlantılı olduğu vurgulandı.
Kararda deprem, sel, yangın ve salgın hastalık gibi olağanüstü durumlarda yapılan yayınlar ile acil durum duyurularının işaret dili, ayrıntılı altyazı ve sesli betimleme yöntemleriyle sunulmasının önemine dikkat çekildi. RTÜK’e, uygulamadaki ihtiyaç ve güçlükleri değerlendirmesi, mevzuat ile uygulama arasındaki uyumsuzlukların giderilmesi için çalışma yapması tavsiye edildi.
Kaynak: TRT Haber
