Tripoliçe’de 1821’de Osmanlı Müslümanlarına yönelik katliam anlatımları
Mora İsyanı sırasında 23 Eylül 1821’de Tripoliçe’nin Rum isyancılar tarafından ele geçirilmesinin ardından çok sayıda Müslüman sivilin öldürüldüğü aktarılıyor. Olaylara ilişkin anlatımlarda can kaybına dair farklı tahminler yer alıyor.
Tripoliçe’de 23 Eylül 1821’de yaşananlar, Mora İsyanı sırasında Osmanlı yönetimindeki şehirde yaşayan Müslüman sivillerin öldürülmesi ve kentin yağmalanmasıyla ilgili tarihsel anlatımlarla gündeme geliyor. Mora Yarımadası’ndaki şehir, yaklaşık beş ay boyunca Rum isyancıların kuşatması altında kaldıktan sonra ele geçirildi.
TRT Haber’in aktardığı kaynaklarda, isyanın 1821’de başlamasının ardından Mora genelinde Osmanlı yöneticileri ve sivil Müslümanlara yönelik saldırılar düzenlendiği belirtiliyor. Tripoliçe ise çevredeki Türk ahalinin sığındığı önemli merkezlerden biri olarak anlatılıyor. Kuşatma sırasında şehirdeki garnizon ve sivillerin açlık ile hastalıkla karşı karşıya kaldığı ifade ediliyor.
Şehrin 23 Eylül’de düşmesinin ardından kadın, çocuk ve yaşlıların da aralarında bulunduğu çok sayıda Müslüman sivilin öldürüldüğü, kentte yağma ve yıkım yaşandığı aktarılıyor. Kaynak metinde can kaybı için 40 bin ve 40 binin üzerinde olmak üzere farklı tahminler veriliyor. Mora’daki Müslüman nüfusun isyan öncesinde 90 binin üzerinde olduğu, olayların ardından büyük bölümünün öldürüldüğü veya bölgeden ayrıldığı da öne sürülüyor.
Tanıklık ve tarihçi anlatımları
Haberde, olaylara ilişkin değerlendirmelerin Batılı gözlemciler, yabancı tanıklar ve tarihçilerin eserlerine dayandırıldığı belirtiliyor. Amerikalı yazar McCarthy’ye atfedilen anlatımda, üç gün süren öldürme ve işkencelerden söz ediliyor. İngiliz yazar William St. Clair’in aktarımlarında ise Mora genelinde on binlerce Türk erkek, kadın ve çocuğun öldürüldüğü ileri sürülüyor.
David Howarth’ın eserinde yer verilen İskoçyalı Albay Thomas Gordon’a ait tanıklıkta da Tripoliçe’de çok sayıda kişinin öldürüldüğü ve cesetlerin kentte kaldığı anlatılıyor. Bu anlatımlar, olayların Avrupalı tanıklar tarafından farklı dönemlerde kayda geçirildiği iddiasını içeriyor.
TRT Haber’in haberinde ayrıca, Mora’daki katliamlara ilişkin bazı yabancı kaynakların daha sonraki yıllarda kütüphanelerden kaldırıldığı öne sürülüyor. Metin, Tripoliçe’deki olayları Yunan bağımsızlık isyanı sırasında Osmanlı Müslümanlarına yönelik en ağır saldırılardan biri olarak değerlendiriyor.
Kaynak: TRT Haber
