Hürmüz Boğazı’ndaki kesinti küresel enerji arzının yüzde 14’ünü etkiledi

McKinsey Küresel Enstitüsünün “Artçı Etkiler: Hürmüz Boğazı Krizinin Ötesinde Enerji Güvenliği” raporundan yapılan derlemeye göre, Hürmüz Boğazı’ndaki kesintinin en yoğun döneminde küresel petrol ve doğal gaz arzının yüzde 14’ü etkilendi. Raporda bu durum, modern dönemin en büyük enerji arz kesintisi olarak değerlendirildi.

Kesintiden etkilenen arzın yüzde 91’ini petrol oluşturdu. Söz konusu oran, 1970’lerdeki petrol şoklarının etkisinin iki katı, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın 2022’deki en yüksek etkisinin ise altı katı oldu. Doğal gaz arzında doğrudan etkilenen bölüm yüzde 3’te kaldı.

ABD/İsrail-İran Savaşı öncesinde küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20’si ile küresel sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık yüzde 20’si Hürmüz Boğazı’ndan geçiyordu. LNG’nin küresel gaz arzındaki payının yüzde 15’in altında olması, gaz tarafındaki toplam etkinin daha sınırlı kalmasında rol oynadı.

2025’in son çeyreğinde boğazdan günlük yaklaşık 21 milyon varil petrol geçerken kriz döneminde bu akışın yaklaşık 3,3 milyon varillik bölümü sürdü. Küresel sistemde yerine konulması gereken petrol arz-talep açığı günlük yaklaşık 15,5 milyon varil olarak hesaplandı.

Bu açığın yaklaşık yüzde 35’i alternatif boru hatları ve Hürmüz dışındaki üretim artışıyla karşılandı. Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı Ham Petrol Boru Hattı ile Birleşik Arap Emirlikleri’nin Fucayra’ya uzanan hattının daha yoğun kullanılması günlük yaklaşık 4,7 milyon varillik ilave akış sağladı. Brezilya, Kazakistan, ABD ve Venezuela başta olmak üzere diğer üreticilerin ek üretimi de günlük yaklaşık 500 bin varillik katkı sundu.

Petrol stoklarından günlük yaklaşık 3,5 milyon varil kullanıldı ve bu miktar açığın yüzde 20’sini karşıladı. Bunun yaklaşık 2,5 milyon varili Uluslararası Enerji Ajansı üyelerinin koordineli stok kullanımından, yaklaşık 1 milyon varili ise Çin’den geldi. Kalan bölüm ise günlük yaklaşık 6,8 milyon varillik petrol tüketimi düşüşüyle dengelendi.

Rapora göre ağustos sonu itibarıyla küresel stoklardan yaklaşık 500 milyon varil kullanıldı. Körfez’deki rafinerilerde üretim, boğazdaki aksamalar ve doğrudan hasar nedeniyle dörtte birden fazla azalırken, temmuz ortasında Rusya’daki rafineri kapasitesinin günlük yaklaşık 2 milyon varillik bölümü devre dışı kaldı.

Raporda, devam eden veya tartışılan önlemlerin 2030’a kadar hayata geçirilmesi halinde yeni bir Hürmüz şokunda kriz öncesi petrol akışlarının yüzde 35 ila 70’inin telafi edilebileceği belirtildi. Hürmüz’e alternatif boru hatlarının toplam yönlendirme potansiyelinin, gündemdeki projelerle günlük 13 milyon varile kadar çıkabileceği hesaplandı.

Kaynak: TRT Haber