Mezar taşları ve kitabeler için ulusal dijital envanter çalışması

Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türk-İslam dönemine ait mezar taşları ve kitabeleri kayıt altına almak amacıyla yürüttüğü saha çalışmalarını 2026’da 18 ile genişletti. 2025’te dört ilde başlayan çalışmalar kapsamında bugüne kadar yaklaşık 7 bin eserin belgeleme işlemi veri sistemine aktarıldı.

2024 yılında başlatılan “Türk-İslam Dönemi Mezar Taşları ve Kitabeleri Ulusal Envanter Projesi” ile Anadolu’nun taşlara işlenmiş tarihî ve kültürel hafızasının bilimsel yöntemlerle belgelenmesi amaçlanıyor. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, projenin ulaştığı aşamaya ilişkin sosyal medya hesabından açıklama yaptı.

Projenin ilk saha uygulamaları 2025’te akademisyenlerin yürütücülüğünde Tokat, Denizli, İstanbul ve Diyarbakır’da gerçekleştirildi. Denizli’nin Acıpayam ilçesindeki Alaattin Mahallesi Mezarlık Alanı’nda 243, İstanbul’daki Şeyh Mustafa Devâtî Haziresi’nde 504, Tokat’taki Mahmutpaşa Camii Haziresi’nde 13 ve Diyarbakır’daki Fatih Paşa Camisi Haziresi’nde 99 mezar taşı tespit edilerek kayıt altına alındı. İlk uygulama yılında belgelenen eser sayısı toplam 859 oldu.

2026’da genişletilen saha çalışmaları sonucunda yaklaşık 7 bin eserin belgeleme işlemleri sisteme aktarıldı. Çalışmaların yıl sonuna kadar sürdürülmesi planlanıyor.

Veriler ortak veri tabanında toplanacak

Proje kapsamında tespit edilen eserlerin dönem, bölge, malzeme, yazı türü, sanat üslubu ve kitabe özellikleri gibi başlıklarda bilimsel olarak değerlendirilmesi planlanıyor. Elde edilen verilerin ortak bir ulusal dijital veri tabanında bir araya getirilmesi hedefleniyor.

Bakan Ersoy, mezar taşları ve kitabelerin yalnızca isim ve tarihlerden oluşmadığını belirterek bu eserlerin ait oldukları dönemin dili, sanatı, inancı, estetik anlayışı ve toplumsal hayatına ilişkin bilgiler taşıdığını ifade etti. Çalışmaların önümüzdeki yıllarda ülke genelini kapsayacak şekilde sürdürülmesi ve envanterin araştırmacıların yararlanabileceği kapsamlı bir bilimsel külliyata dönüştürülmesi amaçlanıyor.

Kaynak: A Haber