Kentsel dönüşümde beklemenin beş kalemlik maliyeti
Yüksek mimar Emrullah Yedikardeş, kentsel dönüşüm kararını ertelemenin yapım, kira, finansman ve bakım giderlerini artırabileceğini belirtti. Yedikardeş, güvenli olmayan yapılarda geçirilen sürenin ekonomik olarak ölçülemeyen bir deprem riski taşıdığına dikkat çekti.

Yüksek mimar Emrullah Yedikardeş, kentsel dönüşümün ertelenmesi halinde oluşabilecek maliyetlerin yalnızca inşaat giderlerinden ibaret olmadığını belirtti. Yedikardeş’e göre bekleme maliyeti; yapım, kira, finansman, eski binanın işletme giderleri ve deprem riski olmak üzere en az beş başlıkta değerlendirilmeli.
Yapım ve barınma giderleri
Yedikardeş, işçilik ve malzeme fiyatlarındaki artışların bugün alınan bir dönüşüm teklifinin ilerleyen dönemde aynı koşullarla uygulanmasını zorlaştırabileceğini ifade etti. Dönüşüm sırasında geçici konuta taşınacak hak sahibinin ödeyeceği kira da toplam maliyetin önemli kalemlerinden biri olarak gösterildi.
Finansman koşullarındaki değişikliklerin de dönüşüm bütçesini etkileyebileceğini belirten Yedikardeş, faiz oranları ve krediye erişim şartlarındaki farklılaşmanın toplam finansman maliyetini doğrudan artırabileceğini söyledi.
Eski binanın kullanım maliyeti
Yedikardeş, dönüşümün ertelenmesi süresince eski binanın bakım, onarım, tesisat ve enerji giderlerinin devam ettiğini, yapı yaşlandıkça bu harcamaların artabildiğini kaydetti. Eski tesisatlar, yetersiz ısı yalıtımı, ortak alanların bakım ihtiyacı ve enerji tüketiminin hane bütçesi üzerinde sürekli yük oluşturduğunu belirtti.
Yedikardeş, hak sahiplerinin ekonomik kaygılarla yalnızca en düşük teklife yönelmesinin uzun vadede daha yüksek maliyetlere yol açabileceği uyarısında bulundu. Teklif değerlendirilirken yüklenicinin mali gücü, geçmiş projeleri, teknik yeterliliği, sözleşmedeki güvenceler, kullanılacak malzemeler ve teslim koşullarının birlikte incelenmesi gerektiğini söyledi.
Yarım kalan veya sonradan sürekli ek maliyet çıkaran projelerin, başlangıçta daha yüksek görünen güvenilir tekliflerden daha pahalıya gelebileceğini ifade eden Yedikardeş, konutların değerinin yalnızca metrekare ve satış fiyatıyla ölçülmemesi gerektiğini belirtti.
Yedikardeş, deprem riskinin diğer kalemlerden farklı olduğunu ve güvenli olmayan bir yapıda geçirilen ilave sürenin parayla ölçülemeyeceğini söyledi. Bu nedenle kentsel dönüşümün yalnızca gayrimenkul yatırımı değil, güvenli yaşam yatırımı olarak da değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
Kaynak: Habertürk