131 yatırım fonunun tasfiyesi için geri kazanım mekanizması önerildi

Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen, yedi portföy yönetim şirketine ait 131 yatırım fonu için TBMM’ye dokuz maddelik kanun teklifi sunuldu. SPK’nın 23 Eylül tarihli açıklamasına göre fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyor.

AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan teklif, tasfiyeyi yalnızca mevcut varlıkların satılarak yatırımcılara dağıtılmasıyla sınırlamıyor. Fonların gerçek ekonomik değerinin yeniden hesaplanması, geçmişteki para hareketlerinin incelenmesi ve hukuka aykırı yollarla çıkarıldığı belirlenen değerlerin geri kazanılması için özel bir çerçeve öngörülüyor.

Fiili yatırım ve ara ödeme hesabı

Teklife göre, fon varlıklarının yatırımcıların hesaplarında görünen tutarların tamamını karşılamaması halinde net yatırım tutarı hesaplanacak. Bu hesaplamada fona yapılan nakit girişleri ve fondan çekilen tutarlar dikkate alınacak; geçmiş işlemler, tasfiye tarihine kadar TÜFE ve Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalamasıyla güncellenecek. Çıkışlar ise “ilk giren ilk çıkar” yöntemiyle mahsup edilecek.

Yatırımcılara tasfiye tamamlanmadan ara ödeme yapılabilmesi de teklif kapsamında bulunuyor. Ara ödeme, endeksleme uygulanmadan hesaplanan net yatırım tutarını aşamayacak. Dağıtılabilir nakdin yetersiz kalması halinde SPK’ya, ödemeye net yatırım tutarı en düşük yatırımcıdan başlanması veya tüm yatırımcılar için asgari bir ara ödeme belirlenmesi seçenekleri tanınıyor. Ara ödeme yapılan fon payları nihai tasfiye sırasında iade edilecek ve ödenen tutarlar son hesaplaşmada mahsup edilecek.

Geçmiş kazançlar ve fon varlıkları

Tasfiye kararından önce fondan çıkan yatırımcıların, gerçeğe aykırı oluştuğu belirtilen değerler üzerinden olağan piyasa getirisini aşan kazançlarını gönüllü olarak iade edebilmesi öngörülüyor. İade hesabında fiili yatırım tutarı, fonda kalma süresi ve aynı yatırım stratejisi kategorisindeki fonların yıllık ortalama getirisi dikkate alınacak. Düzenleme, bu iadenin tek başına hukuki yükümlülük veya sorumluluk kabulü sayılmayacağını belirtiyor.

Fon malvarlığından çıkarıldığı belirlenen değerler arasında karşılıksız veya muvazaalı kredi, borç, avans, teminat, devir, temlik, alım-satım, repo ve ters repo işlemleri sayılıyor. İlişkili taraflara, hâkim ortaklara, yöneticilere veya bunların kontrolündeki kişilere aktarılan değerler de geri kazanım hesabına konu olabilecek. Öncelikli sorumluluk fonun kurucusu ya da yöneticisi olan portföy yönetim şirketine verilirken, tahsilatın sağlanamaması halinde SPK tarafından belirlenecek gerçek ve tüzel kişilere başvurulabilecek.

Teklif ayrıca, soruşturmalar kapsamında el konulan para ve sermaye piyasası araçlarının hukuken mümkün olması halinde fona iade edilmesini düzenliyor. Doğrudan devredilemeyen varlıklar için TMSF’nin kayyım olarak atanması halinde satış veya tasfiye yapılabilecek. Ancak bir varlığın yatırımcılara aktarılabilmesi için mahkemece ilgili fonla hukuki ve ekonomik bağının kurulması gerekecek.

Geri kazanılan tutarların her fon için TMSF nezdinde oluşturulacak ayrı alt hesaplarda tutulması planlanıyor. Bu hesapların TMSF’nin kendi malvarlığından ayrı izlenmesi ve yalnızca ilgili fonun tasfiyesi ile fon pay sahiplerine yapılacak ödemelerde kullanılması öngörülüyor. Teklife göre bu tutarlar kamu alacakları için dahi haczedilemeyecek, teminat gösterilemeyecek ve üzerlerine ihtiyati haciz veya tedbir konulamayacak.

SPK’nın tasfiye kararlarıyla bağlantılı olarak piyasa bozucu eylem, bilgi suistimali veya piyasa dolandırıcılığı fiillerini işlediği ya da bu fiillerle birlikte hareket ettiği Kurul tarafından tespit edilen kişi ve kurumların özel sistem üzerinden ödeme alması da öngörülmüyor. Teklifin gerekçesine göre yatırımcı ödemelerinde kamu bütçesinden kaynak kullanılmayacak; ödemeler fonların mevcut malvarlığı ile geri kazanılan veya hukuken iade edilen değerlerden karşılanacak.

Kaynak: Habertürk