WWF 2026 Yaşayan Gezegen Raporu: Yaban hayatı popülasyonları yüzde 73 azaldı

WWF’nin 2026 Yaşayan Gezegen Raporu, dünya genelinde izlenen yaban hayatı popülasyonlarının ortalama büyüklüğünün son 52 yılda yüzde 73 azaldığını ortaya koydu. Londra Zooloji Derneği iş birliğiyle hazırlanan Yaşayan Gezegen Endeksi, 1970-2022 döneminde 5.790 omurgalı türüne ait yaklaşık 35.803 popülasyondaki değişimi inceliyor.

Rapora göre popülasyonlardaki en büyük düşüş yüzde 85 ile tatlı su ekosistemlerinde kaydedildi. Bu oran kara ekosistemlerinde yüzde 69, deniz ekosistemlerinde ise yüzde 59 oldu. Güncel değerlendirme, önceki rapora kıyasla daha fazla popülasyona ilişkin veriyi ve daha uzun bir zaman aralığını kapsıyor.

İzlenen yaban hayatı popülasyonları açısından başlıca tehditler habitat kaybı ve bozulması olarak sıralandı. Bunları doğal kaynakların aşırı kullanımı, iklim değişikliği, kirlilik, istilacı türler ve hastalıklar izledi. Raporda, bu baskıların gıda, enerji ve finans sistemlerindeki daha geniş sorunlarla ağırlaştığı belirtildi.

Genel eğilim olumsuz olsa da Yaşayan Gezegen Endeksi kapsamındaki popülasyonların yarısının sabit kaldığı veya arttığı kaydedildi. Yeşil deniz kaplumbağası, mavi yüzgeçli orkinos, kaplan ve Afrika fili popülasyonlarındaki toparlanma, hedefli koruma çalışmalarının sonuç verebildiğine örnek gösterildi. Ancak rapora göre biyolojik çeşitlilikteki düşüşü tersine çevirmek için koruma faaliyetleri tek başına yeterli değil.

Akyatan’daki çalışmalar raporda yer aldı

Raporda Türkiye’den de bir koruma örneğine yer verildi. WWF-Türkiye’nin Adana Akyatan’da 21 yıldır yürüttüğü yeşil deniz kaplumbağası izleme ve koruma çalışmaları kapsamında yaklaşık 8.200 yuva belirlendi ve yaklaşık 283 bin yavrunun denize ulaşmasına katkı sağlandı. Çalışmalar, Doğa Koruma Milli Parklar 7. Bölge Müdürlüğü iş birliğiyle yürütülüyor.

Rapora göre yeşil deniz kaplumbağası, 80 ülkede 50 yılı aşkın süredir sürdürülen küresel koruma çalışmalarının da etkisiyle 2025’te IUCN Kırmızı Listesi’nde “Tehlikede” kategorisinden “Düşük Riskli” kategorisine taşındı.

Enerji, gıda ve finans sistemlerinde dönüşüm çağrısı

Raporda doğa kaybının arkasındaki üç temel sistemin gıda, enerji ve finans olduğu belirtildi. Bu sistemlerde olumlu eşik noktalarının tetiklenmesi halinde doğanın daha iyi bir duruma geçebileceği ve dönüşümün hızlanabileceği ifade edildi. WWF, hükümetlerin Kunming-Montreal Küresel Biyolojik Çeşitlilik Çerçevesi ve Paris Anlaşması kapsamındaki hedefler doğrultusunda harekete geçmesi gerektiğini bildirdi.

Kaynak: Habertürk