Maden sahalarında rehabilitasyon yükümlülüğü ruhsat sonuna kadar sürüyor

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan Yardımcısı Abdullah Tancan, madencilik faaliyetleri sonrası rehabilitasyon tamamlanmadan ruhsat sahibinin sorumluluğunun bitmediğini belirtti. Tancan, ruhsat hukuku sonlandırılırken rehabilitasyon projesindeki yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediğinin takip edildiğini söyledi.

Madencilik faaliyetleriyle bozulan arazilerin doğaya yeniden kazandırılmasına ilişkin usul ve esaslar 2007’de yayımlanan yönetmelikle düzenlendi. 2010’da yayımlanan yönetmelikle rehabilitasyonun, ilgili madencilik faaliyetinin ÇED süreci içinde bütün olarak değerlendirilmesi ve sonuçlandırılması ilkesi benimsendi.

Rehabilitasyon; yalnızca ağaçlandırmayı değil, bozulan arazinin yeniden düzenlenmesini, zemin ve şev güvenliğinin sağlanmasını, erozyon ve drenaj önlemlerinin alınmasını, toprağın korunmasını ve alanın faaliyet sonrası kullanıma hazırlanmasını kapsıyor.

Orman Genel Müdürlüğü faaliyet raporlarından derlenen verilere göre, Maden Sahaları Rehabilitasyonu Eylem Planı kapsamında 2014-2018 döneminde yaklaşık 5 bin 783 hektar alanda çalışma yapıldı. 2014-2025 döneminde rehabilitasyon uygulanan toplam alan yaklaşık 6 bin 334 hektara ulaştı.

217 saha incelendi

Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü, farklı kurumlar ve ruhsat sahiplerince rehabilite edilen sahaları tek envanterde toplamak amacıyla 2022’de TÜRMES projesini başlattı. Proje kapsamında 56 ilde 217 rehabilite edilmiş saha incelendi; 13 bin 584 hektarlık alanın rehabilite edildiği ve bu alanlara 25 milyon 251 bin 884 ağaç ile bitki dikildiği tespit edildi.

2025’te Maden Kanunu’nda yapılan değişiklikle işletme ruhsatları için rehabilitasyon bedeli ödeme yükümlülüğü artırıldı. Bu yıl yürürlüğe giren Maden Sahalarında Rehabilitasyon Yönetmeliğiyle bedelin tahsili, değerlendirilmesi ve iadesi ile çalışmaların uygulanması ve denetlenmesine ilişkin esaslar belirlendi. Yönetmelik, rehabilitasyonun madencilik faaliyetiyle birlikte başlatılmasını, faaliyet boyunca sürdürülmesini ve işletme sona erdikten sonra tamamlanmasını zorunlu kıldı.

Tancan, işletme projelerinin onay sürecinde risklerin değerlendirildiğini ve madenlerin risk grubuna göre denetlendiğini aktardı. Buna göre az riskli madenler en az dört yılda bir, riskli gruptakiler en az iki yılda bir, çok riskli gruptakiler ise yılda en az bir kez denetleniyor. Hayati risk tespit edilmesi halinde faaliyet durduruluyor ve riskin giderildiği yerinde belirlendikten sonra yeniden izin veriliyor.

Tancan ayrıca rehabilitasyon bedellerinin ayrı hesaplarda tutulduğunu ve rayiç oran üzerinden nemalandırıldığını belirtti. Rehabilitasyon tamamlandığında hesapta artan tutarın ruhsat sahibine iade edilebildiğini, bedelin yetersiz kalması halinde ise aradaki farkın ruhsat sahibi tarafından karşılandığını söyledi.

Kaynak: Habertürk